वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी खर्बपति व्यापारी एलन मस्कले मंगल ग्रहमा मानव बस्ती बसाल्ने दीर्घकालीन महत्त्वाकांक्षालाई केही पछाडि सार्दै अब चन्द्रमामा स्थायी मानव बस्ती निर्माणलाई आफ्नो तत्कालीन प्राथमिकता बनाउने घोषणा गरेका छन् ।

सामाजिक सञ्जाल एक्समा उनले स्पेसएक्सले चन्द्रमामा अब आफैँ विस्तार हुने सहर बनाउने लक्ष्य तय गरेको बताएका थिए ।

मंगल ग्रहमा यस्तै बस्ती बनाउन २० वर्षभन्दा बढी लाग्न सक्ने तर चन्द्रमामा भने १० वर्षभित्रै सम्भव हुन सक्ने उनले बताए । मंगलमा यात्रा गर्न हरेक २६ महिनामा मात्र ग्रहहरूको अनुकूल अवस्था मिल्ने र यात्रा नै करिब ६ महिना लाग्ने भए पनि चन्द्रमामा भने हरेक १० दिनमा प्रक्षेपण सम्भव र दुई दिनमै पुग्न सकिने उनको भनाइ छ । आफैँ विस्तार हुने सहर भनेर आफूले ठ्याक्कै के अर्थ लगाएको भनेर उनले केही पनि भनेका छैनन् । यो योजना नासाको चन्द्र कार्यक्रमसँग कति मिल्दोजुल्दो छ भन्ने पनि स्पष्ट गरिएको छैन ।

मंगल ग्रहमा सहर बसाल्ने योजना पूर्ण रूपमा नछोडेको भन्दै पाँचदेखि सात वर्षभित्र त्यसतर्फ काम सुरु गर्ने मस्कले प्रस्ट्याए । गएको मे महिनामै उनले २०२६ को अन्त्यसम्म स्पेसएक्सले पहिलो मानवविहीन स्टारसिप मंगलमा अवतरण गराउने दाबी गरेका थिए । पछिल्ला वर्षहरूमा मस्कले मंगललाई मानव अस्तित्वको ‘बीमा नीति’ भन्दै सम्भावित महाप्रलयबाट बच्न स्थायी उपनिवेश आवश्यक रहेको तर्क गर्दै आएका थिए । तर नासाको प्राथमिकता चन्द्रमा हो । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा २०२४ भित्र चन्द्रमामा फर्किने लक्ष्य राखिए पनि अहिले नासाले यो लक्ष्यको समय थपेर २०२८ मा पुर्‍याएको छ । यो लक्ष्य सफल भयो भने अपोलो १९७२ पछि चन्द्रमामा यो पहिलो मानव अवतरण हुनेछ ।

मस्कले विगतमा नासाको आर्टेमिस कार्यक्रमलाई ध्यान भड्काउने काम भन्दै आफू सीधै मंगल जाने बताएका थिए । तर अहिले उनले आफ्नो अडान फेरेका छन् । यस परिवर्तनको पृष्ठभूमिमा स्पेसएक्सले हालै मस्कको अर्काे कम्पनी एक्सएआई खरिद गरेर विश्वकै सबैभन्दा मूल्यवान् निजी कम्पनी बन्ने तयारी गरिरहेको छ ।

नासाको चन्द्र अवतरणका लागि स्पेसएक्ससँग करिब ३ अर्ब डलरको सम्झौता छ । जसअन्तर्गत स्टारसिपलाई चन्द्र ल्यान्डरका रूपमा प्रयोग गरिनेछ । यही प्रणाली मस्कले मंगल यात्राका लागि समेत डिजाइन गरेका छन् ।